Μπροσούρα της νεολαίας Κομμουνιστική Απελευθέρωση για την εργατική νεολαία.
Γιατί η νΚΑ βαθαίνει τη συζήτηση για την εργατική νεολαία;
«Η ιστορία όλων των μέχρι σήμερα κοινωνιών είναι ιστορία ταξικών αγώνων». Με αυτή τη φράση ανοίγουν ο Μαρξ και ο Ένγκελς το Κομμουνιστικό Μανιφέστο, συμπυκνώνοντας μια αλήθεια που διαπερνά ολόκληρη την ανθρώπινη ιστορία. Δούλος και δουλοκτήτης. Πατρίκιος και πληβείος. Φεουδάρχης και δουλοπάροικος. Αστός και εργάτης. Με μια λέξη: καταπιεστής και καταπιεσμένος. Οι ανθρώπινες κοινωνίες χωρίζονται πάντοτε σε τάξεις με αντίθετα συμφέροντα. Ο αγώνας ανάμεσά τους, άλλοτε ανοιχτός και άλλοτε συγκαλυμμένος, αποτελεί την κινητήρια δύναμη της ιστορίας και καθορίζει την πορεία της κοινωνίας.
Στον σύγχρονο καπιταλισμό η βασική αυτή αντίθεση εκφράζεται ανάμεσα στην εργατική τάξη και την αστική τάξη. Από τη μία βρίσκεται ο κόσμος της εργασίας. Από την άλλη, ο κόσμος του κεφαλαίου. Και το μεγαλύτερο πεδίο όπου αυτή η σύγκρουση εκδηλώνεται καθημερινά είναι η εργασία. Ο μισθός, ο εργάσιμος χρόνος, οι Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, η ανεργία, η παραγωγικότητα, οι νέες τεχνολογίες, η υγεία και η ασφάλεια στους χώρους δουλειάς δεν αποτελούν ουδέτερα ή τεχνικά ζητήματα. Είναι πεδία στα οποία συγκρούονται καθημερινά τα συμφέροντα της εργασίας και του κεφαλαίου.
Η εργατική τάξη είναι η τάξη που, με τη συλλογική της εργασία, παράγει ολόκληρο τον κοινωνικό πλούτο. Είναι σήμερα μεγαλύτερη, πιο μορφωμένη, πιο πολυσύνθετη και πιο πολυεθνική από κάθε άλλη περίοδο της ιστορίας. Κι όμως, ποτέ άλλοτε δεν γνώρισε τόσο μεγάλη ένταση της εκμετάλλευσης. Συμπίεση των μισθών. Επέκταση και εντατικοποίηση του εργάσιμου χρόνου. Ακρίβεια, φοροληστεία και διαρκής υποβάθμιση του εισοδήματος. Ανεργία ως μόνιμος εκβιασμός. Επισφάλεια και ελαστικές σχέσεις εργασίας ως κανονικότητα. Αντί η ανάπτυξη της επιστήμης, της τεχνολογίας και της παραγωγικότητας να μειώνει τον αναγκαίο χρόνο εργασίας, γενικεύονται η μισοεργασία, η μισοανεργία και η διάλυση των ορίων ανάμεσα στον εργάσιμο και τον ελεύθερο χρόνο. Ακόμη και ο λιγοστός ελεύθερος χρόνος μετατρέπεται σε πεδίο εμπορευματοποίησης, ελέγχου και κερδοφορίας.
Απέναντί της βρίσκεται η αστική τάξη. Μια τάξη αριθμητικά μικρή, αλλά οικονομικά και πολιτικά κυρίαρχη. Συγκεντρώνει στα χέρια της τα μέσα παραγωγής, τον κοινωνικό πλούτο, τη χρηματοδότηση και την τεχνολογία, ενώ το αστικό κράτος λειτουργεί ως πολιτικό της στρατηγείο και ως θεμελιακός μηχανισμός διατήρησης και αναπαραγωγής της κυριαρχίας της. Στον σύγχρονο ολοκληρωτικό καπιταλισμό οργανώνεται γύρω από τα μεγάλα επιχειρηματικά και χρηματοπιστωτικά συγκροτήματα και τα Πολυεθνικά Πολυκλαδικά Μονοπώλια, συγκεντρώνοντας πρωτοφανή οικονομική δύναμη. Κάθε επιστημονικό και τεχνολογικό επίτευγμα μετατρέπεται σε μέσο αύξησης της κερδοφορίας της. Εκεί όπου η κοινωνία θα μπορούσε να κερδίσει περισσότερο ελεύθερο χρόνο, εκείνη βλέπει περισσότερο εργάσιμο χρόνο. Εκεί όπου θα μπορούσε να περιοριστεί ο ανθρώπινος μόχθος, εκείνη αναζητά νέους τρόπους εντατικοποίησης, ελέγχου και πειθάρχησης της εργασίας. Κάθε ανθρώπινη ανάγκη. Κάθε κοινωνική σχέση. Κάθε λεπτό της ζωής μας. Όλα πρέπει να μετατραπούν σε πεδίο κερδοφορίας.
Μέσα σε αυτή τη σύγκρουση αναπαράγονται διαρκώς δεκάδες «αυτονόητες αλήθειες»: ότι οι χαμηλοί μισθοί είναι αναγκαίοι για την ανταγωνιστικότητα, ότι η ανεργία οφείλεται στην έλλειψη προσόντων, ότι η σύνδεση του μισθού με την παραγωγικότητα είναι δίκαιη, ότι εργοδότες και εργαζόμενοι έχουν κοινά συμφέροντα, ότι οι ελαστικές μορφές εργασίας σημαίνουν μεγαλύτερη ελευθερία ή ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι εκείνη που απειλεί τις θέσεις εργασίας. Η μπροσούρα αυτή επιχειρεί να εξετάσει κριτικά αυτές τις αντιλήψεις και να απαντήσει σε ορισμένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα που απασχολούν σήμερα κάθε εργαζόμενο και κάθε νέα και νέο που κάνει τα πρώτα του βήματα στην εργασία.
Ο κόσμος της εργασίας και ο κόσμος του κεφαλαίου δεν είναι δύο διαφορετικές απόψεις για την ίδια πραγματικότητα, είναι δύο αντίπαλοι κοινωνικοί κόσμοι.
Και για να μπορέσει η εργασία να απελευθερωθεί από τα δεσμά της εκμετάλλευσης, δεν αρκεί να αποκαλύψουμε απλώς τα ψέματα του κεφαλαίου. Χρειάζεται να διαμορφώσουμε τη δική μας συλλογική απάντηση, με κριτήριο τις σύγχρονες εργατικές ανάγκες, τις πρωτόγνωρες παραγωγικές δυνατότητες της εποχής μας και την προοπτική της κοινωνικής απελευθέρωσης για την κατάργηση της εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.
Από αυτό ακριβώς το σημείο ξεκινά και η συζήτηση που ακολουθεί.